| DOWN SENDROMU
Down Sendromu genetik kökenli
rahatsızlıkların içinde en sık rastlananı ve en çok araştırılanıdır.
Zeka geriliği yapması ve erken yaşta ölümlere neden olması
sebebiyle önemli toplumsal sorunlardan biridir. Engelli olarak
tanımlanan bireyler arasında görülme oranı % 5 - % 6’dır.
Down Sendromunun 3 tipi vardır:
1. Trisomy 21: En sık görülen türüdür. 21 numaralı
kromozom çiftinin bölünmesi ve çocukta 47 kromozom oluşturması
durumudur. Annenin hamilelikte kullandığı ilaçlar, uyuşturucular,
röntgen ışınları, kimyasal maddeler, ve sarılık virüsü Trisomy
21 in ortaya çıkmasına neden olan etmenlerdir.
2. Parsiyal: Genetik olarak ebeveynlerden gelen 13
ve 15 numaralı kromozomların yer değiştirmesi ya da 21 numaralı
kromozom çiftinin bir parçasının taşınması ile oluşur.
3. Mozaik: 46 ve 47 numaralı kromozomların eşit olmayan
bir biçimde bölünmeleri ile ortaya çıkar.
Down Sendromlu çocukların fiziksel
özellikleri:
Bu bebekler doğduklarında tipik bir yüz görünümleri vardır.
Baş nispeten ufaktır, artkafa yassı görünür, ense kısa ve
geniştir. Burun kökü yassılaşmıştır, kulaklar kafada normalden
düşük bir seviyede durur ve gözler birbirinden ayrık ve çekik
görünür. Dil ağıza göre genellikle çok büyük olduğundan dışarı
taşmış gözükür. Ense cildi oldukça gevşek olduğundan ensede
genellikle boğumlar vardır. Bu bebeklerin tonusları (vücut
gerginliği) düşüktür. Parmaklar kısa ve tombuldur ve sıklıkla
avuçiçlerinden birinde ya da ikisinde simian çizgisi adı verilen
tek bir çizgi vardır. Ellerin serçe parmakları genellikle
içe doğru kıvrımlıdır. Bunun nedeni bu parmağın orta falanksının
az gelişmiş olmasıdır.
Bu özellikler kişiden kişiye farklılık gösterdiği gibi, fiziksel
özelliklerin azlığının çocuğun zekası ile direk bir bağlantısı
yoktur.
Down sendromlu bebeklerde hangi
organ bozuklukları görülür?
Down sendromlu bebeklerde en sık kalp hastalıkları ve sindirim
sistemi hastalıkları görülür. Kalp defektinin ağır olması
bebeğin henüz doğmadan önce kalp yetmezliği nedeniyle tüm
vücudunun şişmesine neden olabilir (hidrops). Bazı durumlarda
sindirim sistemindeki defektler tıkanıklıklara neden olur
ve bu durumların acil ameliyatla giderilmesi gerekebilir.
Down sendromlu bebeklerde yenidoğan ya da çocukluk çağında
lösemi (kan kanseri) daha sık gözlenir.
Down sendromunun birçok aile için en üzücü özelliği bebek
büyüdükçe barizleşen zeka geriliğidir. Bunun şiddeti bebekler
arasında önemli farklılıklar gösterir. Bu bebeklerin erken
dönemlerden itibaren özel bazı eğitim programlarına alınması
ile başarılı sonuçlar alınabilmektedir
Bilişsel Düzey: Down Sendromlu çocukların büyük bir
kısmının zeka bölümünün 70 civarında olduğu düşünülür. Ancak
araştırmalar erken eğitimle bu düzeyin daha da yukarılara
taşınabileceğini öngörmüştür. Özellikle Mozaik tip Down Sendromu
olanların zeka bölümlerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır.
|